Ortadoğu'da kritik eşik aşıldı: ABD ve İran arasında 14 günlük ateşkes!
ABD başkanı Donald Turmp’un bu gece saat:03:00 da başlayacağını duyurduğu büyük saldırıya dakikalar kala Pakistan’ın arabuluculuğu ile ABD-İran arasında 14 günlük ateşkes anlaşması yapıldığı duyuruldu.
Haftalardır topyekun savaşın eşiğinde olan Ortadoğu’da beklenen rahatlama haberi geldi. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile iki haftalık geçici bir ateşkes üzerinde mutabakata varıldığını ve devasa askeri operasyon planının askıya alındığını duyurdu.
Hürmüz Boğazı Şartı Kabul Edildi
Anlaşmanın en kritik maddesi, küresel ticaretin can damarı olan Hürmüz Boğazı’nın derhal ve güvenli bir şekilde tüm sivil trafiğe açılması oldu. İran Dışişleri Bakanı Erakçi, boğazdaki geçişlerin İran ordusu ile koordineli bir şekilde başlayacağını teyit etti.
İsrail de Ateşkese Katılıyor
Beyaz Saray kaynaklarından gelen bilgilere göre, İsrail hükümeti de müzakere süreci boyunca İran’a yönelik askeri hamlelerini durdurmayı kabul etti. Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan bu uzlaşma, bölgedeki gerilimi son yılların en düşük seviyesine çekti.
Gözler İslamabad’daki Büyük Zirvede
Tarafların barışı kalıcı hale getirmek adına bu Cuma günü Pakistan’ın başkenti İslamabad’da masaya oturması bekleniyor. Trump, İran’dan gelen 10 maddelik teklif paketini "üzerinde konuşulabilir bir temel" olarak nitelendirirken, müzakerelerin nükleer program ve yaptırımların kaldırılması ekseninde yürütüleceği öğrenildi.
Piyasalarda Ateşkes Rüzgarı
Haberin duyulmasıyla birlikte küresel piyasalar nefes aldı. Petrol fiyatlarında sert bir düşüş gözlenirken, belirsizliğin azalmasıyla Bitcoin yeniden 72.000 dolar seviyesinin üzerine tırmandı.
Uzmanlar, bu 14 günlük süreci "diplomasinin son şansı" olarak nitelendiriyor.
HANGİ KONULAR GÖRÜŞÜLECEK
İslamabad’da gerçekleşecek tarihi zirvede masaya yatırılacak olan 10-15 maddelik taslak paket, bölgedeki askeri hareketliliği kalıcı bir diplomatik çözüme dönüştürmeyi amaçlıyor.
İşte müzakerelerin merkezinde yer alacak kritik gündem maddeleri:
Hürmüz Boğazı'nın Statüsü: Geçici ateşkesteki "açık tutma" sözünün kalıcı hale getirilmesi ve uluslararası ticaret gemilerine yönelik tam güvenlik garantisi verilmesi.
Nükleer Sınırlandırma: İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini belirli bir seviyenin (muhtemelen %60'ın altı) altına çekmesi ve UAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı) denetçilerine tam erişim izni vermesi.
Yaptırımların Kademeli Kaldırılması: İran'ın nükleer taahhütlerine karşılık, ABD'nin özellikle petrol ihracatı ve bankacılık sektörüne yönelik ağır ekonomik yaptırımları aşamalı olarak gevşetmesi.
Bölgesel Vekalet Savaşları: Lübnan, Yemen ve Suriye'deki İran destekli grupların faaliyetlerinin sınırlandırılması ve İsrail'e yönelik saldırıların durdurulması karşılığında güvenlik garantileri verilmesi.
Mahkum Takası: İnsani bir adım olarak, her iki tarafın elinde tuttuğu tutukluların serbest bırakılmasına yönelik kapsamlı bir listenin onaylanması.
Enerji Altyapı Güvenliği: Hem İran'ın hem de bölgedeki diğer ülkelerin enerji tesislerine (rafineriler, boru hatları) yönelik siber ve fiziksel saldırıların karşılıklı olarak yasaklanması.
Bu maddelerden birinde yaşanacak bir tıkanıklık, 14 günlük sürenin sonunda askeri seçeneklerin tekrar masaya gelmesine neden olabilir.