ABD ve İran Hürmüz’den geçen gemilerden haraç kesme peşinde !
Körfez’de sular durulmuyor: ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden %20 ücret alınacağını açıklaması ve İran ablukasını geri getirmesi üzerine, Tahran yönetimi boğazın gerçek koruyucusunun kendileri olduğunu savunarak karşılık verdi.
Küresel petrol ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında askeri çatışmaların ardından şimdi de "geçiş ücreti" savaşına sahne oluyor. Haziran ayında imzalanan İslamabad Mutabakatı'nın bozulmasıyla tırmanan krizde, her iki güç de uluslararası sulardan geçen ticari gemilerden milyarlarca dolarlık harç kesme yarışına girdi.
İşte bölgedeki son gelişmeler ve tarafların sıcak açıklamaları:
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı şok açıklamada, İran limanlarına yönelik deniz ablukasının resmen yeniden yürürlüğe girdiğini ilan etti.
Boğazın açık kalacağını ancak güvenliğin bedelsiz olmayacağını vurgulayan Trump, şu ifadeleri kullandı:
"Bugünden itibaren ABD, 'Hürmüz Boğazı'nın Koruyucusu' olarak anılacak ve dünyanın bu son derece istikrarsız bölgesine emniyet sağlamak için gerekli olan tüm masraflar karşılığında, sevk edilen tüm yüklerin yüzde 20'si oranında ücret alacaktır. Süreç derhal başlayacaktır."
Trump, Fox News'e verdiği demeçte ise ABD'nin bölge güvenliği için on yıllardır milyarlarca dolar harcadığını, bu sebeple bir "tazminat" almalarının hakkı olduğunu savundu.
İRAN’DAN ALAYCI YANIT: "%20 ÇOK FAZLA, BİZ DAHA ADİL OLACAĞIZ"
Trump'ın bu hamlesine İran kanadından yanıt gecikmedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, kişisel sosyal medya hesabından paylaştığı alaycı mesajla ABD Başkanı'na yüklendi.
Erakçi, boğazın gerçek muhafızının İran olduğunu hatırlatarak şunları yazdı:
"ABD Başkanı kesinlikle haklı. Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin emniyetli geçişini kim sağlıyorsa, bu hizmetin karşılığını almalıdır. Ancak yüzde 20 elbette çok fazla. Biz daha adil olacağız."
İran Silahlı Kuvvetleri ve Hamaney'in danışmanları da hiçbir koşulda ABD'nin bu stratejik su yolunu yönetmesine izin vermeyeceklerini, gelecekte kendi gemileri için düşmana "haraç" ödememek adına boğazı kanlarının son damlasına kadar savunacaklarını duyurdu.
GEMİ TRAFİĞİ ÇÖKTÜ, PETROL FİYATLARI FIRLADI
Yaşanan karşılıklı misillemeler ve İran Devrim Muhafızları’nın "ABD müdahaleleri bitene kadar boğazı kapattık" duyurusu ticari trafiği neredeyse tamamen durdurdu. Savaş öncesi dönemde günlük 100’ün üzerinde ticari geminin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndan, veri sağlayıcılarına göre pazar günü yalnızca 14 gemi geçiş yapabildi.
Gelişmelerin ardından küresel piyasalarda petrol fiyatları hızla fırlarken, yapay zeka ve teknoloji hisselerinde sert düşüşler gözlendi.
BM'DEN "FELAKET" UYARISI
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Körfez bölgesindeki tam ölçekli çatışmaların hem küresel ekonomi hem de uluslararası güvenlik için felaket sonuçlar doğuracağını belirterek tarafları acilen diplomatik müzakerelere dönmeye çağırdı. Uluslararası denizcilik örgütleri ise açık sularda gemilerden zorunlu harç talep edilmesinin hiçbir hukuki dayanağı olmadığını hatırlatıyor.