Rusya’nın saldırıları sonrası gemi sahipleri Odessa’dan kaçıyor
Rusya’nın Ukrayna limanlarına yönelik gerçekleştirdiği saldırılar, Karadeniz üzerinden yapılan tahıl ihracatını sekteye uğrattı. Saldırılar nedeniyle gemiler limanlara yanaşmaktan kaçınırken, taşımacılık sigorta maliyetleri de sert bir şekilde yükseldi.
Financial Times’ın haberine göre; Odessa’nın liman altyapısını hedef alan bir dizi saldırının ardından gemi armatörleri bölgeye gemi göndermeyi giderek daha fazla reddediyor. Bu durum, bazı tüccarların tahıl alımlarını geçici olarak durdurmasına yol açtı.
Lojistiği zorlaştıran bir diğer unsur ise artan sigorta maliyetleri oldu. Deniz güvenliği firması Ambrey’in verilerine göre, insansız hava aracı saldırıları neticesinde Ukrayna’nın en büyük limanı olan Odessa’daki depolama kapasitesi yaklaşık üçte bir oranında azaldı.
Limanlar tehdit altında çalışıyor
Ukrayna Deniz Limanları İdaresi’nin paylaştığı bilgilere göre, sadece son iki hafta içinde limanlara ve sivil gemilere düzenlenen onlarca Rus saldırısında, aralarında liman çalışanları ve yabancı denizcilerin de bulunduğu 11 kişi hayatını kaybetti.
Rusya’nın 2023 yılında Tahıl Koridoru Anlaşması’ndan çekilmesinin ardından Ukrayna, kendi oluşturduğu deniz koridoru sayesinde ihracatı yeniden başlatmıştı; ancak son gerilim bu rotayı tekrar tehlikeye attı.
Tahıl piyasası analisti Maşa Belikova süreci şu sözlerle özetledi: “Rusya üst üste dört gündür limanları ve terminalleri vuruyor. Artık gemiler bu limanlara girmek istemiyor. Ukrayna limanlarındaki iç alım fiyatları fiilen ortadan kalktı ve gemi sahipleri yeni taşımalar için navlun teklif etmeyi bıraktı.”
Sigortacılar risk primlerini artırıyor
Uzmanlar, gemi sigorta maliyetlerindeki artışa da dikkat çekiyor. International Seaborne Market (ISM) analisti Pavel Sosnovskiy, bazı gemilerin yeni saldırı risklerini değerlendirmek üzere Ukrayna karasularının dışında beklemeye geçtiğini belirterek, “Birkaç sigorta şirketi, Ukrayna limanlarına yapılacak seferler için savaş riski sigortası sağlamayı tamamen durdurdu” dedi.
Piyasa oyuncuları alternatif olarak, sevkiyatların Tuna Nehri limanları üzerinden yapılarak Romanya’nın Köstence Limanı aracılığıyla gönderilmesi seçeneğini tartışıyor. Bu rota, geniş ölçekli savaşın ilk yıllarında da yoğun olarak kullanılmıştı.
Küresel piyasalara etkileri ve artan fiyatlar
Yaşanan kriz sadece Ukrayna’nın ihracatını etkilemiyor. Reuters, Rusya ve Ukrayna’nın küresel buğday arzının yaklaşık üçte birini karşıladığına dikkat çekerek, deniz taşımacılığındaki aksamaların küresel piyasayı sarsabileceğini belirtiyor.
Öte yandan, Rusya’nın ihracat imkanları da geriliyor. Ukrayna’nın Azak Denizi’ndeki gemileri hedef alan saldırılarının ardından analistler, Rusya’nın temmuz ayı buğday ihracatı tahminini yaklaşık %20 oranında düşürdü. Geciken hasat ve yakıt sorunları da Rusya adına süreci zorlaştırıyor.
Bu gelişmelerin gölgesinde buğday fiyatları yükselişini sürdürüyor. Chicago Emtia Borsası’ndaki vadeli işlemler son iki yılın en yüksek seviyesine ulaşırken, Paris’teki ekmeklik buğday fiyatları da son 17 ayın zirvesine çıktı.
Danışmanlık şirketi SovEcon’un Genel Müdürü Andrey Sizov, piyasanın durumunu şu sözlerle değerlendirdi: “Piyasa, Karadeniz bölgesinde yaşanan bu durumun kısa sürede sona eren tipik ve geçici bir fiyat artışı olmadığının farkına varmaya başlıyor. Bunun daha ciddi sonuçları olabilir; hem Rusya hem de Ukrayna’nın gelecekteki ihracat tahminlerinin önemli ölçüde düşürülmesi gerekecek, bu da küresel tahıl ve buğday stoklarındaki durumu daha da kötüleştirecektir.”
Ana Sayfa
Foto Galeri
Rusya’nın saldırıları sonrası gemi sahipleri Odessa’dan kaçıyor
