Kocaeli'de binlerce gemi incelendi, yaşlı gemilerde risk 2 kat daha fazla!
Kocaeli Üniversitesi araştırmacıları, 2020-2024 yılları arasında Kocaeli’de gerçekleştirilen 1.834 Liman Devleti Kontrolü denetimini inceledi. Araştırmada genç gemilerde ortalama 0,79 olan eksiklik sayısının yaşlı gemilerde 1,78’e yükseldiği belirlenirken, genel kargo gemileri de en fazla eksiklik kaydedilen gruplardan biri oldu.
Kocaeli’de gerçekleştirilen Liman Devleti Kontrolü (PSC) denetimleri bilimsel araştırmaya konu oldu. Kocaeli Üniversitesi Deniz Ulaştırma Mühendisliği Bölümünden Uğur Akbaş ve Ozan Hikmet Arıcan tarafından hazırlanan çalışma, Journal of Marine and Engineering Technology dergisinde yayımlandı. Araştırmada gemilerin yaşı ve tipinin denetimlerde tespit edilen eksiklik sayısıyla ilişkisi incelendi.
2020-2024 ARASINDAKİ 1.834 DENETİM İNCELENDİ
Çalışmanın veri setini Kocaeli’de 2020 ile 2024 yılları arasında gerçekleştirilen toplam 1.834 gemi denetimi oluşturdu. Denetim verileri Avrupa Deniz Emniyeti Ajansı tarafından geliştirilen THETIS-Med sisteminden alındı. Araştırmacılar gemi yaşı ve gemi tipinin, denetimlerde ortaya çıkan eksiklik sayısı üzerindeki etkisini istatistiksel yöntemlerle analiz etti.
YAŞLI GEMİLERDE EKSİKLİK SAYISI İKİ KATINDAN FAZLA
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu gemilerin yaşıyla ilgili oldu. İncelenen tüm gemilerde ortalama eksiklik sayısı 1,47 olarak hesaplandı.
Genç gemi grubunda ortalama eksiklik sayısı 0,79 olurken, yaşlı gemilerde bu rakam 1,78’e çıktı. Böylece yaşlı gemilerde tespit edilen ortalama eksiklik sayısının genç gemilere kıyasla iki katından fazla olduğu görüldü.
Araştırmada yapılan istatistiksel analiz de gemi yaşının eksiklik sayısı üzerinde anlamlı bir etkisi bulunduğunu ortaya koydu. Gemi yaşı için hesaplanan F değeri 86,201 olurken, sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Araştırmacılar, incelenen değişkenler arasında gemi yaşının eksiklik sayısı üzerinde en güçlü etkiye sahip unsur olduğunu değerlendirdi.
DENETLENEN GEMİLERİN YAKLAŞIK YÜZDE 69’U YAŞLI GRUPTA
Çalışmanın tartışma bölümünde, denetlenen gemilerin yaklaşık yüzde 69’unun yaşlı gemi grubunda bulunduğuna dikkat çekildi. Araştırmacılar bu nedenle gemi yaşının risk temelli denetim planlamalarında temel kriterlerden biri olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
GENEL KARGO GEMİLERİ DİKKAT ÇEKTİ
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise gemi tiplerinde ortaya çıktı. Çalışmanın sonuç bölümünde genel kargo gemilerinin gemi tipleri arasında en yüksek eksiklik sayılarını kaydeden grup olduğu belirtildi.
Araştırmacılar, özellikle yaşlı genel kargo gemilerinin eksiklikler açısından kritik bir grup oluşturduğunu belirterek mevcut risk değerlendirme sistemlerinin gemilerin gerçek güvenlik performansını daha iyi yansıtacak şekilde yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti.
YAŞLI GENEL KARGO GEMİLERİ İÇİN ÖZEL DENETİM ÖNERİSİ
Çalışmada elde edilen sonuçların ardından liman otoritelerine yönelik dikkat çekici bir öneri de getirildi. Araştırmacılar, özellikle yaşlı genel kargo gemilerine yönelik odaklı denetim kampanyalarının uygulanabileceğini belirtti.
Ayrıca yaşlı grupta bulunan konteyner ve Ro-Ro gemilerinin de daha sık ve kapsamlı denetimlere tabi tutulmasının değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi. Araştırmacılara göre böyle bir sistem, denetim kaynaklarının daha etkili kullanılmasına ve uluslararası güvenlik standartlarına uyumun artırılmasına katkı sağlayabilir.
ARAŞTIRMANIN SINIRLILIKLARI DA VAR
Araştırmacılar çalışmanın yalnızca Kocaeli’de 2020-2024 dönemindeki denetimleri kapsadığını, bu nedenle sonuçların diğer limanlara doğrudan genellenmesinde dikkatli olunması gerektiğini de belirtti.
Çalışmada geminin bayrak devleti, işletmeci şirketin performansı ve daha önceki tutulma geçmişi gibi başka risk unsurlarının veri kısıtları nedeniyle analize dahil edilmediği ifade edildi. Gelecekte bu değişkenlerin de değerlendirilmesiyle daha kapsamlı risk modellerinin oluşturulabileceği kaydedildi.
KOCAELİ DENİZCİLİĞİ İÇİN ÖNEMLİ VERİ
Çalışma, Türkiye’nin en yoğun denizcilik merkezlerinden biri olan Kocaeli’deki gerçek denetim kayıtlarından hareketle gemi güvenliği konusunda önemli bir tablo ortaya koyuyor. Araştırmanın temel bulgusu, gemi yaşı arttıkça denetimlerde kaydedilen eksiklik sayısının da belirgin şekilde yükselmesi oldu.
Sonuçlar özellikle yaşlı ve genel kargo sınıfındaki gemilerin risk temelli denetim sistemlerinde daha yakından takip edilmesi gerektiğine işaret ediyor.