ABD’nin tersane hesabı şaştı! 21 milyar dolarlık plan 200 milyar doları aşabilir
ABD Donanması’nın nükleer uçak gemileri ve denizaltılarının bakımını yapan 4 kamu tersanesini modernize etmek için başlattığı dev programda maliyet hesabı adeta altüst oldu. ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi’nin (GAO) yeni raporuna göre, başlangıçta 21 milyar dolar ve 20 yıl olarak hesaplanan projenin maliyeti 200 milyar doları aşabilir, tamamlanması ise 50 yıldan uzun sürebilir.
ABD’nin deniz gücünü ayakta tutan tersane altyapısında ciddi maliyet ve takvim sorunları ortaya çıktı.
ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO), Donanmanın Tersane Altyapı Optimizasyon Programı (SIOP) hakkında hazırladığı yeni denetim raporunu yayımladı.
2018 yılında başlatılan program; Virginia’daki Norfolk, Maine’deki Portsmouth, Washington’daki Puget Sound ve Hawaii’deki Pearl Harbor tersanelerinin modernizasyonunu kapsıyor.
Bu dört tesis, ABD Donanmasının özellikle nükleer enerjili uçak gemileri ve denizaltılarının bakım ve modernizasyonunda kritik rol oynuyor.
21 milyar dolardan 200 milyar doların üzerine
Program ilk hazırlandığında Washington’ın hesabı çok daha farklıydı.
2018’de SIOP’un yaklaşık 20 yılda tamamlanacağı ve 21 milyar dolara mal olacağı tahmin edilmişti. GAO’nun son incelemesi ise ortaya çok daha ağır bir tablo çıkardı.
Kurumun ABD Donanmasının mevcut planları üzerinden yaptığı analize göre programın tamamlanması 50 yıldan fazla sürebilir ve toplam maliyet 200 milyar doları aşabilir.
Bu da ilk tahminin yaklaşık 10 katına ulaşabilecek bir maliyet anlamına geliyor.
İlk hesapta bazı maliyetler yokmuş
GAO, 2018’de hazırlanan ilk maliyet tahmininin programın bütün masraflarını yeterince hesaba katmadığına dikkat çekti.
Tesislerin yenilenmesi sırasında ortaya çıkan ilave inşaat ihtiyaçları, çevresel sorunlar ve altyapıya ilişkin yeni riskler hem takvimi uzattı hem de faturayı büyüttü.
Bunun en dikkat çekici örneklerinden biri Puget Sound Donanma Tersanesi oldu.
Bölgede sonradan belirlenen deprem riskleri nedeniyle kuru havuzlarda yeni güçlendirme ve inşaat projelerine ihtiyaç duyuldu. GAO verilerine göre yalnızca Puget Sound’daki sismik risklerin giderilmesi için ihtiyaç duyulan ilave çalışmaların maliyeti 1 milyar doların üzerine çıktı.
ABD’nin uçak gemileri ve denizaltıları için kritik
Mesele yalnızca eski tersanelerin yenilenmesinden ibaret değil.
Dört kamu tersanesi, ABD’nin nükleer filosunun operasyonel kalabilmesi açısından kritik önemde. GAO daha önce, altyapının yenilenmemesi durumunda Donanmanın 2040’a kadar planlanan uçak gemisi ve denizaltı bakım dönemlerinin yaklaşık üçte birini desteklemekte zorlanabileceğini bildirmişti.
ABD’nin denizaltı bakımında yaşadığı sorunlar da dikkat çekici boyutlara ulaştı. GAO’nun Ağustos 2026 raporuna göre son 10 yıldaki saldırı denizaltısı bakım gecikmeleri 15 binden fazla operasyon gününün kaybedilmesine ve tahmini 3,4 milyar dolarlık maliyete yol açtı.
Kongre’ye “denetimi artırın” çağrısı
GAO, dev programın önümüzdeki onlarca yıl boyunca devam edecek olmasına rağmen maliyet, risk ve performans bilgilerinin Kongre’ye bütüncül ve standart biçimde raporlanmadığını belirledi.
Kurum, Kongre’nin SIOP’un toplam harcamalarını, güncel maliyet ve takvim tahminlerini ve karşılaşılan riskleri düzenli biçimde görebileceği yıllık raporlama sistemi kurulmasını önerdi.
ABD Donanması ise GAO’nun tavsiyelerine katıldığını ve bunların uygulanmasına yönelik adımlar planladığını bildirdi.
Gözler Türkiye ile denizcilik iş birliğinde
ABD’nin tersane kapasitesi ve gemi bakım altyapısındaki sorunlar, Washington’ın denizcilik sanayiinde müttefik ülkelerle yapabileceği iş birliklerini de daha önemli hale getiriyor.
Türkiye ise son yıllarda askeri gemi inşa kapasitesini önemli ölçüde artırırken, Türk-Amerikan ilişkilerinde gemi inşa sanayii ve denizcilik alanındaki muhtemel iş birlikleri de gündeme geliyor.
Bu çerçevede ABD savaş gemilerinin bakım ve onarım faaliyetleri ile gemi inşa sanayiinde kurulabilecek ortaklıklar, Washington’ın önümüzdeki yıllarda çözmeye çalışacağı kapasite problemleri açısından dikkatle izlenen başlıklardan biri olacak.
Ana Sayfa
Foto Galeri
ABD’nin tersane hesabı şaştı! 21 milyar dolarlık plan 200 milyar doları aşabilir
