Türk denizciliğinde dikkat çeken tablo
UTİKAD Lojistik Sektörü Raporu 2025, Türkiye’de denizyolu taşımacılığının dış ticaretteki ağırlığını koruduğunu, limanlarda konteyner ve yük elleçlemesinin arttığını, Türk deniz ticaret filosunda ise gemi sayısı yükselirken toplam DWT kapasitesinin gerilediğini ortaya koydu.
UTİKAD Lojistik Sektörü Raporu 2025’e göre Türkiye’nin toplam 593,5 milyar dolarlık dış ticaretinin yaklaşık 349,7 milyar doları denizyoluyla gerçekleştirildi. Böylece denizyolunun dış ticaret değerindeki payı yüzde 58,92 oldu.
Ağırlık bazında ise denizyolunun payı yüzde 87,61’e ulaştı. Karayolu yüzde 11,41, demiryolu yüzde 0,55 ve havayolu yüzde 0,43 pay aldı.
Türk filosunda gemi sayısı arttı, kapasite geriledi
150 groston ve üzerindeki gemiler değerlendirildiğinde, Türk deniz ticaret filosundaki gemi sayısı 2017’de 1.999 iken 2025’te 2.226’ya yükseldi. Buna karşılık toplam kapasite yaklaşık 7,99 milyon DWT’den 6,96 milyon DWT’ye geriledi.
Kuru yük, dökme yük, konteyner ve sıvı/gaz tankerlerinden oluşan dört ana yük gemisi grubunda ise toplam gemi sayısı 676’dan 468’e düştü. Bu gemilerin toplam kapasitesi de 7,79 milyon DWT’den 5,95 milyon DWT’ye geriledi.
En belirgin düşüş kuru yük ve dökme yük gemilerinde yaşandı. Kuru yük gemisi sayısı 353’ten 183’e, dökme yük gemisi sayısı ise 64’ten 31’e indi.
Konteyner gemilerinde ise son yıllarda daha yatay bir seyir görüldü. 2025’te konteyner gemisi sayısı 64 olurken toplam kapasiteleri 1 milyon 164 bin 816 DWT olarak kaydedildi. Sıvı ve gaz tankerlerinin sayısı ise 2017’de 184 iken 2025’te 190’a yükseldi.
Türkiye sahipli filo dünya sıralamasında 13’üncü
UNCTAD verilerine göre Türkiye, 2025 yılında sahiplik bazında 2.159 gemi ve 50,18 milyon DWT kapasiteyle dünya deniz ticaret filosunda 13’üncü sırada yer aldı.
Türkiye sahipli gemilerin 404’ü Türk bayrağı, 1.743’ü yabancı bayrak altında bulunuyor. Türkiye sahipli filosunun dünya toplam DWT kapasitesindeki payı yüzde 2,1 olarak hesaplandı.
Türk bayraklı gemiler ise Paris Liman Devleti Kontrolü Mutabakatı kapsamında Beyaz Liste’deki konumunu korudu. 2023-2025 döneminde gerçekleştirilen 611 denetimde 23 tutulma kaydedildi.
Konteyner elleçlemesi 14 milyon TEU’ya yaklaştı
Türkiye limanlarında konteyner trafiği 2025’te yeni bir zirveye ulaştı. 2015’te 8 milyon 146 bin TEU olan toplam konteyner elleçleme miktarı, 2025’te 13 milyon 996 bin 579 TEU’ya çıktı.
2024’te 13 milyon 529 bin 729 TEU olan toplam elleçleme, bir yılda yüzde 3,5 arttı. Bunun 10 milyon 329 bin 520 TEU’sunu ithalat ve ihracat taşımaları oluştururken, transit konteyner elleçlemesi 2 milyon 717 bin 699 TEU oldu.
Transit taşımacılıkta da uzun vadeli büyüme dikkat çekti. 2015’te 691 bin 481 TEU olan transit konteyner elleçlemesi, 2025’te yaklaşık dört katına yükseldi.
Limanlarda 553 milyon ton yük elleçlendi
Türkiye limanlarında toplam yük elleçleme miktarı 2025’te 553 milyon 268 bin 303 tona ulaştı. Böylece 2015’teki 416 milyon ton seviyesine göre yaklaşık yüzde 33 artış kaydedildi.
Yurtdışı bağlantılı yükler 414,4 milyon ton olurken, kabotaj yükleri 69,7 milyon ton, transit yükler ise 69,2 milyon ton olarak gerçekleşti.
Yurtdışından Türkiye limanlarına gelen yük miktarı 271,6 milyon ton, Türkiye’den yurtdışına gönderilen yük miktarı ise 142,8 milyon ton oldu.
Ro-Ro taşımacılığı 362 bin aracı aştı
Türkiye’nin düzenli yurtdışı Ro-Ro hatlarından çıkan araç sayısı 2025’te 362 bin 855’e ulaştı. 2015’te 243 bin 47 olan bu sayı, 10 yıllık dönemde yaklaşık yüzde 49 arttı.
Türkiye’ye gelen araç sayısı ise 359 bin 797 olarak kaydedildi. Raporda Avrupa, Karadeniz ve Akdeniz bağlantılarının yanı sıra Kocaeli-Koper ve Kocaeli-Valencia hatları da düzenli Ro-Ro bağlantıları arasında gösterildi.
Denizyolu dış ticaretinde ithalat önde
2025 yılında denizyoluyla yaklaşık 196 milyar dolarlık ithalat ve 153,7 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildi.
Denizyolu ihracatında Birleşik Krallık ilk sırada yer alırken, ABD, İtalya, Almanya ve İspanya takip eden ülkeler oldu. İthalatta ise Çin ilk sıradaki yerini korurken Rusya, Almanya, İspanya ve Güney Kore sıralandı.
Ağırlık bazında denizyolu ithalatı 240,1 milyon ton, ihracatı ise 136,8 milyon ton olarak gerçekleşti.
Denizcilikte mevzuat ve yeşil dönüşüm gündemde
2025 yılında Kılavuzluk ve Römorkörcülük Hizmetleri Hakkında Yönetmelik yürürlüğe girerken, Limanlar Yönetmeliği’nde de değişiklik yapıldı.
Çevresel dönüşüm kapsamında ise Yeşil Liman uygulamaları ve Avrupa Birliği’nin denizcilik sektörüne yönelik düzenlemeleri öne çıktı. FuelEU Maritime 1 Ocak 2025 itibarıyla uygulanmaya başlarken, Emisyon Ticaret Sistemi kapsamında denizcilik şirketleri için kademeli emisyon tahsisatı yükümlülüğü devam etti.
Bu düzenlemeler, Avrupa limanlarına çalışan denizyolu taşımacılığında emisyon takibi, yakıt tercihi ve maliyetleri daha önemli hale getirdi.
Liman trafiği büyürken filo yapısı değişti
UTİKAD verileri, 2025 yılında Türkiye denizcilik sektöründe farklı yönlerde gelişmeler yaşandığını gösterdi. Limanlarda konteyner ve toplam yük elleçlemesi artarken Ro-Ro taşımacılığı da uzun vadeli büyümesini sürdürdü.
Buna karşılık Türk deniz ticaret filosunda gemi sayısı artmasına rağmen toplam DWT kapasitesi geriledi. Özellikle kuru yük ve dökme yük gemilerindeki azalış, filonun yapısındaki değişimin öne çıkan göstergelerinden biri oldu.
Ana Sayfa
Foto Galeri
Türk denizciliğinde dikkat çeken tablo
