Gemi Personeli

Karadeniz, dünyanın en tehlikeli deniz ticaret rotası haline geldi
Financial Times’a göre, bu yıl Karadeniz’de 40 denizci hayatını kaybetti, 570’ten fazla gemi saldırılara maruz kaldı. Uzmanlar, bölgedeki saldırıların Basra Körfezi’ndekinden altı kat fazla olduğunu belirtiyor.

Ukrayna’daki savaş nedeniyle Karadeniz, ticari gemiler açısından dünyanın en tehlikeli deniz güzergâhı haline geldi. Financial Times (FT) gazetesinin haberine göre, bu yıl Karadeniz’de hayatını kaybeden denizcilerin sayısı Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı da dahil olmak üzere diğer deniz bölgelerindeki can kayıplarını geride bıraktı.

Gemi sahipleri ve denizcilik kuruluşları, hem Ukrayna’nın tahıl ihracatı hem de Rus petrolünün taşınması açısından kritik öneme sahip Karadeniz’in, Orta Doğu’daki deniz güzergâhlarından daha büyük risk taşıdığına dikkat çekiyor.

Avrupa Birliği (AB) ve NATO ülkelerinin kıyılarına yakın bölgelerde Karadeniz’e giren petrol tankerleri, yük gemileri ve tahıl taşıyan gemiler; insansız hava araçları (İHA), füzeler ve patlayıcı yüklü deniz araçlarının saldırılarıyla karşı karşıya kalıyor. Rusya ve Ukrayna’nın bu stratejik güzergâh üzerindeki mücadelesini yoğunlaştırmasıyla saldırıların sayısı da artıyor.

Gazetenin aktardığı bazı değerlendirmelere göre, Karadeniz’deki saldırı sayısı Basra Körfezi’ndekinin altı katını aşıyor.

Ukrayna Deniz Taşımacılığı İşçileri Sendikası Başkanı Oleh Hryhoriuk, Karadeniz’de seyrüsefer yapmanın ve Ukrayna limanlarına girmenin son derece tehlikeli olduğunu belirterek, denizcilerin hayatlarının sürekli tehdit altında bulunduğunu söyledi.

Karadeniz’de 570’ten Fazla Gemi Saldırıya Uğradı

Deniz güvenliği şirketi Ambrey ve Uluslararası Denizcilik Örgütü verilerine göre, bu yıl Karadeniz’de 570’ten fazla gemi saldırıya uğradı ve 40 denizci hayatını kaybetti. Hürmüz Boğazı’nda ise 24 denizcinin öldüğü bildirildi.

Bazı gemiler limanlara yönelik saldırılar sırasında çapraz ateş altında kalırken, bazıları doğrudan hedef alındı. Ambrey verilerine göre, üçüncü çeyrekte Karadeniz’de günde ortalama dört saldırıdan fazlası gerçekleşti.

Sicilship şirketinin kıyı operasyonlarından sorumlu yöneticisi Salvatore Adorno, saldırıların niteliğine dikkat çekerek, aynı bölgedeki yaşam alanlarının tekrar tekrar hedef alınmasının mürettebat arasında can kaybına yol açabileceğini vurguladı.

Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan da Rusya’yı NATO sınırları yakınında savaşı tırmandırmakla suçladı.

FT, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin başlamasından bu yana Karadeniz’in ticari taşımacılık açısından yüksek riskli bir bölge olduğunu hatırlattı. Savaşın ilk dönemlerinde deniz mayınlarıyla karşı karşıya kalan bölgedeki riskler, Türkiye ve Birleşmiş Milletler’in (BM) arabuluculuğunda sağlanan tahıl ihracatı anlaşmasının 2023’te sona ermesinin ardından daha da arttı. Rusya, bu süreçte Ukrayna limanlarına yönelik saldırılarını sürdürdü.

Gemi Saldırıları Son Aylarda Keskin Şekilde Arttı

Karadeniz’de gemilerin uydu navigasyon sistemlerine yönelik müdahaleler de yaygınlaştı. Bu yaz, gemilere ve liman altyapısına yönelik karşılıklı saldırılar yoğunlaştı.

Lloyd’s List Intelligence Araştırma Direktörü Bridget Diakun, deniz ticaretine yönelik tehditlerin daha önce görülmemiş bir seviyeye ulaştığını belirtti.

Ambrey verilerine göre, temmuz-eylül döneminde yaklaşık 387 gemi saldırılardan etkilendi. Bu sayı, bir önceki çeyreğin yaklaşık beş katına karşılık geliyor.

Haberde, gerilimin tırmanmasındaki etkenlerden birinin Ukrayna’nın Rus gemilerine yönelik İHA saldırıları olduğu belirtildi. Kırım’dan dizel yakıt sevkiyatını engelleme amacıyla başlayan saldırıların, daha sonra Azak Denizi ile Karadeniz’i birbirine bağlayan Kerç Boğazı’ndaki deniz trafiğine yayıldığı ifade edildi.

Ambrey ayrıca son 45 günde gemilere yönelik saldırıların yaklaşık yüzde 90’ının Rusya’ya atfedildiğini bildirdi.

Saldırıların etkileri, Ukrayna’nın Büyük Odesa bölgesindeki limanlarda da görülüyor. Ukrayna’nın en büyük özel liman işletmecilerinden TIS’in verilerine göre, bölgedeki limanlardan biri geçen ay 10’dan az gemiye hizmet verirken, temmuz ayında bu sayı yaklaşık 400’dü.

Rusya ve Ukrayna’nın Saldırı Taktikleri Değişiyor

Güvenlik analistleri, her iki tarafın da kullandığı saldırı yöntemlerinin gemi mürettebatı açısından daha ölümcül hale geldiğini belirtiyor. Analistlere göre Ukrayna, Rusya’nın daha önce kullandığı bazı taktikleri uygulamaya başladı.

Ambrey kıdemli analisti Thomas Alexa, Ukrayna’nın geçmişte gemilerin yükleme sistemlerini, makine dairelerini veya dümen sistemlerini hedef aldığını, ancak artık Rusya gibi gemilerin köprüüstü ve mürettebatın yaşadığı bölümlere de saldırdığını söyledi. Bu değişimin can kayıplarını artırabileceği değerlendiriliyor.

Karadeniz’de saldırıların coğrafi kapsamının da genişlediği belirtiliyor.

Karadeniz Stratejik Araştırmalar Enstitüsü İzleme Grubu Başkanı Andriy Klimenko, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın giderek tüm Karadeniz ülkelerini etkileyebilecek bir boyuta ulaştığı uyarısında bulundu.

Ukrayna Tarım Bakanı Taras Vysotskiy ise deniz taşımacılığında çalışan mürettebatın mevcut koşullardan büyük endişe duyduğunu ifade etti.

Liman Saldırıları Ukrayna’nın Tahıl İhracatını Tehdit Ediyor

Ukrayna, tahıl ihracatının bir bölümünü Tuna Nehri üzerindeki daha küçük limanlara yönlendirdi. Ancak Vysotskiy, bu limanların da sürekli saldırı tehdidi altında olması nedeniyle kapasitelerinin tam olarak kullanılamadığını belirtti.

Rusya da tahıl sevkiyatının bir bölümünü Baltık Denizi üzerinden ve Uzak Doğu’daki Vladivostok Limanı’ndan geçen daha maliyetli güzergâhlara yönlendiriyor.

Gemi brokeri IFCHOR Galbraiths’in uydu izleme verilerine göre, Karadeniz ve komşu Azak Denizi limanlarından yapılan tahıl sevkiyatı eylülde 201 bin ton olarak kaydedildi. Bu miktar, bir önceki ayın yaklaşık altıda birine denk geliyor.

Moskova’nın, Ukrayna’nın İHA saldırılarına karşı petrol tankerlerini koruyucu ağlarla donatmaya ve GPS sinyallerini daha gelişmiş yöntemlerle bozarak saldırılardan kaçınmaya çalıştığı da bildirildi.

Ukrayna Tarım Bakanlığı verilerine göre, ülkenin deniz yoluyla yaptığı tarım ürünleri ihracatı ağustosta 1,4 milyon tona geriledi. Bu miktar, savaş öncesi seviyenin yaklaşık yüzde 75 altında kaldı.

Ukrayna’nın büyük ayçiçek yağı ihracatçılarından Kernel şirketinin yöneticisi Andriy Verevskiy, limanların kapanması ve navlun maliyetlerinin yükselmesinin özellikle küçük ve orta ölçekli çiftçileri tehdit ettiğini söyledi. Verevskiy, ihracat gelirlerinin yakıt, tohum ve gübre alımında kullanıldığını; deniz ticaretinin aksaması halinde çiftçilerin gelecek ilkbahardaki ekim dönemi için yeterli kaynağa sahip olamayabileceğini belirtti.

Karadeniz’de Gerilimin Daha da Artması Bekleniyor

Karadeniz’deki gelişmeleri uzun süredir izleyen Klimenko, NATO güçlerinin müdahalesi olmadığı takdirde durumun daha da kötüleşebileceği uyarısında bulundu. Avrupa Parlamentosu, ölümcül saldırılara dikkat çekerek Karadeniz’de bir Avrupa Birliği deniz operasyonu düzenlenmesi çağrısı yapmıştı.

Klimenko, Karadeniz’de yakın zamanda bir ateşkes sağlanacağına ilişkin beklentilerin gerçekçi olmadığını savunarak savaşın devam edebileceği ve daha geniş bir alana yayılabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan Romanya, Karadeniz’de güvenliği sağlamak amacıyla yeni bir yapı kurulmasını önerdi. Ukrayna Deniz Kuvvetleri Sözcüsü Dmitro Pletençuk, sivil deniz taşımacılığının güvenliğini artırmaya yönelik girişimleri memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.

Pletençuk, Rusya’nın provokasyonlarına bir noktada karşılık verilmesinin kaçınılmaz olduğunu belirtti. Ukrayna Deniz Kuvvetleri de Karadeniz’deki sivil gemilere yönelik Rus saldırılarına tepki göstererek, saldırıların NATO üyesi ülkelerin karasularına kadar uzanan ciddi bir güvenlik sorunu oluşturduğuna dikkat çekti.

Kaynak: ukrhaber
Eklenme tarihi: 27.10.2026


	www.gemipersoneli.com		© Gemipersoneli.com - Tüm Hakları Saklıdır. Kullanım Şartları Gizlilik Prensipleri İletişim