Konteyner başına 3 bin euro ek ücret istiyorlar!
ABD/İsral-İran savaşı nedeniyle Çin’e yapılan gönderilerde navlun fiyatları konteyner başına 3 bin euro'ya kadar yükseldi. Savaş nedeniyle MSC, Maersk, CMA-CGM ve Hapag-Lloyd gibi büyük denizcilik şirketleri rotalarını değiştirmek zorunda kaldı.
Basra Körfezi ve Kızıldeniz’in fiilen kapanması, Asya ile yapılan ithalat ve ihracatı ciddi şekilde aksatıyor.
Akdeniz limanlarından ithalat ve ihracat yapan şirketler planlarını değiştirmek zorunda kalıyor. Orta Doğu’daki savaş ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı petrol tankerleri ve ticaret gemilerine kapatması, denizcilik şirketlerini ticaret rotalarını değiştirmeye zorluyor.
Bölge artık güvenli görülmüyor. Kızıldeniz üzerinden Süveyş Kanalı’ndan güvenli geçiş yapılamadığı için, Çin, Hindistan veya Güneydoğu Asya’dan Avrupa’ya gelen gemiler Afrika kıtasını Ümit Burnu üzerinden dolaşmak zorunda kalıyor.
Bu durum yaklaşık 10 gün daha uzun yolculuk, denizcilik şirketleri için daha yüksek operasyon maliyetleri anlamına geliyor.
Konteyner başına 3 bin euro'ya kadar ek ücret
Valencia Limanı’nda faaliyet gösteren başlıca denizcilik şirketleri MSC, CMA-CGM, Maersk ve Hapag-Lloyd, İran’daki gerilimin artmasının ardından navlun ücretlerini ve ek ücretleri artırdıklarını açıkladı.
Uygulanan acil durum ücretleri (EFS) konteyner başına 3.000 euroya kadar çıkabiliyor. Ayrıca Basra Körfezi’ndeki bazı operasyonlar tamamen askıya alındı.
Maersk Orta Doğu’da taşımayı durdurdu
Dünyanın ikinci büyük denizcilik şirketi olan Danimarkalı Maersk, İran’daki savaş nedeniyle Orta Doğu’daki yedi ülkeye yapılan deniz taşımacılığını geçici olarak durdurdu.
Bu karar şu ülkeleri etkiliyor: Birleşik Arap Emirlikleri, Umman (Salalah Limanı hariç), Irak, Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Suudi Arabistan’daki Dammam ve Jubail limanları.
Bu askıya alma kararı, bu ülkelerden gelen veya bu ülkelere giden tüm yükleri ve bu limanlar üzerinden yapılan aktarmaları kapsıyor.
Ancak şirket ilaçlar, kritik gıda ürünleri ve diğer temel ihtiyaç malları için istisna yapacağını açıkladı. Maersk ayrıca İsrail’den gelen veya İsrail’e giden tehlikeli yükleri kabul etmediğini de hatırlattı. Bunun dışında İsrail’e yönelik diğer ürünler için kısıtlama uygulanmıyor.
Daha uzun rota
Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı kullanılmadığı için gemiler Hint Okyanusu’ndan Avrupa’ya ulaşmak için Güney Afrika’yı dolaşmak zorunda kalıyor.
Bu rota yaklaşık 3 bin 500 deniz mili daha uzun ve yaklaşık 9 gün ek süre anlamına geliyor.
Örneğin Singapur–Rotterdam hattında Süveyş Kanalı üzerinden mesafe 8 bin 233 deniz mili, yolculuk süresi ise yaklaşık 34 gün.
Ümit Burnu üzerinden ise mesafe 11 bin 692 deniz mili, yolculuk süresi ise yaklaşık 43 gün.
Navlun fiyatları hızla yükseliyor
2026 başındaki verilere göre deniz taşımacılığı fiyatlarında ciddi artış yaşandı. Bazı rotalarda navlun fiyatları yaklaşık yüzde 16 arttı.
Drewry’nin World Container Index verilerine göre bu artış jeopolitik gerilimler, operasyonel aksaklıklar ve risk primlerinin yükselmesi nedeniyle gerçekleşiyor.
Orta Doğu’daki savaş şimdiden bazı girdilerin fiyatını yükseltmeye başladı.
Şu ana kadar en çok etkilenen sektörler tarım, ulaştırma ve lojistik oldu. Tarım kuruluşları ayrıca gübre ve dizel fiyatlarının yükseldiği konusunda uyarıda bulunuyor.