Yunan limanlarında ABD–Çin rekabeti derinleşiyor
ABD’nin Atina yakınındaki Elefsina limanını geliştirme girişimi, Çin’in Cosco kontrolündeki Pire Limanı’na karşı yeni bir stratejik denge arayışı olarak öne çıkıyor. Yunanistan, iki küresel gücün lojistik ve jeopolitik rekabetinin merkezine yerleşmiş durumda
Yunanistan’da liman altyapısı, ABD ile Çin arasındaki küresel güç rekabetinin en görünür sahalarından birine dönüşmüş durumda. Atina’ya yaklaşık 30 dakika mesafedeki Elefsina limanı, Washington’ın son dönemde destek verdiği stratejik projelerden biri olarak Pire Limanı’na alternatif bir merkez haline getirilmeye çalışılıyor.
Le Monde'un aktardığına göre Elefsina’daki tersaneler, 2010–2018 arasındaki ekonomik kriz döneminde büyük ölçüde faaliyet dışı kalmış, endüstriyel kapasitesi ciddi şekilde zayıflamıştı. Ancak 2023 yılında Amerikan sermayeli Onex grubunun, ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu (DFC) desteğiyle yaklaşık 125 milyon dolarlık yatırım karşılığında tersaneleri devralmasıyla birlikte bölge yeniden canlandı.
Bugün Elefsina’da 15 gemi — ticari yük gemileri ve LNG tankerleri dahil — aynı anda bakım ve onarım için liman havzasında bulunuyor. Yetkililer, özellikle Orta Doğu’daki bazı tersanelerin kapanmasının Yunan limanlarını daha cazip hale getirdiğini ve talebin artabileceğini belirtiyor.
ABD’nin Elefsina üzerinden geliştirdiği yaklaşım, yalnızca ekonomik bir yatırım değil, aynı zamanda Çin’in Avrupa’daki en kritik lojistik üslerinden biri olan Pire Limanı’na karşı stratejik bir dengeleme girişimi olarak değerlendiriliyor.
Pire Limanı: Kuşak ve Yol Girişimi’nin Avrupa ayağında kilit bir giriş noktası
Pire Limanı, 2016’dan bu yana Çin devletine yakın Cosco şirketinin yüzde 67’lik kontrol hissesiyle işletiliyor ve 2052’ye kadar sürecek bir imtiyaz anlaşması kapsamında faaliyet gösteriyor. Çin açısından Pire, Kuşak ve Yol Girişimi’nin Avrupa ayağında kilit bir giriş noktası ve Akdeniz’e açılan ana lojistik merkezlerden biri olarak konumlanıyor.
Bu çerçevede Yunanistan, iki küresel güç arasında ekonomik yatırım ile jeopolitik nüfuzun kesiştiği nadir ülkelerden biri haline gelmiş durumda. ABD, Elefsina’yı geliştirmeyi bir “alternatif lojistik düğüm” olarak tasarlarken, Çin Pire üzerinden Avrupa tedarik zincirlerindeki etkisini güçlendirmeyi sürdürüyor.
Elefsina’nın yeniden canlandırılması ve Pire’nin genişleyen kapasitesi, Yunanistan’ı sadece bir transit ülke olmaktan çıkararak, Doğu Akdeniz’de büyük güç rekabetinin altyapısal bir cephesine dönüştürüyor.