ABD'den yaptırımlı gemiye helikopterli baskın!
Pentagon ve CENTCOM, Hint-Pasifik'te "devletsiz" M/T Tifani ve Umman Denizi'nde İran bayraklı MV Touska gemilerine askeri müdahale düzenledi. Çin bağlantılı "çift kullanımlı" yük taşıdığı iddia edilen Touska'nın makine dairesi vurularak durduruldu. Tahran'ın "silahlı deniz haydutluğu" olarak nitelediği operasyonlar sonrası diplomatik görüşmeler askıya alındı. İşte Hürmüz Boğazı'nda tansiyonu yükselten devriye ve ablukanın detayları...
ABD donanması, 19 Nisan'da Umman Denizi'nde İran bayraklı "MV Touska" adlı yük gemisine yönelik doğrudan askeri müdahale gerçekleştirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'na (CENTCOM) göre operasyon, İran'a yönelik 13 Nisan'da başlatılan deniz ablukasının ilk fiili el koyma hamlesi oldu.
ABD'den İran gemisine gece baskını
Deniz trafiği takip platformu MarineTraffic kayıtlarına göre, söz konusu olay ABD Hint-Pasifik Komutanlığı sorumluluk alanında meydana geldi.
Bakanlığın, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, "devletsiz ve yaptırım uygulanan" M/T Tifani gemisine dün gece "bir olay yaşanmadan deniz müdahalesi ve gemiye çıkma operasyonu" yapıldığı kaydedildi.
Uluslararası suların "yaptırım uygulanan gemiler için bir sığınak olmadığı" belirtilen açıklamada, "Yasa dışı ağları bozmak ve İran'a maddi destek sağlayan, yaptırım uygulanan gemileri nerede faaliyet gösterirlerse göstersinler engellemek için küresel denizcilik uygulama çabalarını sürdüreceğiz." ifadeleri kullanıldı.
USS Spruance destroyeri tarafından tespit edilen gemi, Bandar Abbas'a doğru ilerlerken durduruldu. ABD tarafı, gemi mürettebatına yapılan uyarıların yaklaşık altı saat boyunca yanıtsız kaldığını açıkladı.
Bunun üzerine ABD Donanması'na ait USS Spruance güdümlü füze destroyeri, 6 saat süren uyarılara uymayan İran bandıralı Touska gemisini makine dairesinden vurdu. 5 inçlik MK 45 toplarıyla gerçekleştirilen atışlar sonucu geminin itki sistemi devre dışı bırakılarak hareket kabiliyeti engellendi.
HELİKOPTERLE BASKIN VE KONTROLÜN ELE GEÇİRİLMESİ
Makine sistemlerinin vurulmasının ardından operasyon ikinci aşamaya geçti. USS Tripoli amfibi hücum gemisinden havalanan helikopterler aracılığıyla ABD Deniz Piyadeleri (31. MEU) gemiye iniş yaptı. Rappelling yöntemiyle güverteye inen birlikler kısa sürede kontrolü sağladı.
Operasyonun çatışmaya dönüşmeden tamamlandığı bildirildi. ABD Başkanı Donald Trump, olayı kamuoyuna duyururken geminin "uyarıları dikkate almaması nedeniyle zorla durdurulduğunu" ifade etti.
YAPTIRIM AĞI VE ÇİN BAĞLANTISI
Touska'nın sahibi, İran devletine bağlı İslam Cumhuriyeti Denizcilik Hatları'nın (IRISL) iştiraki olan Mosakhar Darya Shipping Co. Şirket, ABD Hazine Bakanlığı tarafından 2018'den bu yana yaptırım listesinde tutuluyor. Washington, IRISL'i İran'ın balistik füze programı için lojistik destek sağlamakla suçluyor.
Uydu verilerine göre gemi, operasyon öncesinde Çin'in Taicang ve Gaolan limanlarında bulundu. Reuters'a konuşan deniz güvenliği kaynakları, geminin Çin'den aldığı yükün "çift kullanımlı" materyaller içerebileceğini belirtti. Bu tür malzemeler hem sivil hem askeri amaçlarla kullanılabildiği için uluslararası denetimlerde kritik risk kategorisine giriyor.
İRAN'DAN SERT TEPKİ: "SİLAHLI DENİZ HAYDUTLUĞU"
Tahran yönetimi operasyonu doğrudan "silahlı deniz haydutluğu" olarak tanımladı. İran'ın Khatam al-Anbiya Ortak Komutanlığı, ABD'ye karşı askeri misilleme yapılacağını duyurdu.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, olayın yalnızca askeri değil diplomatik sonuçları olacağını belirterek Pakistan'ın başkenti İslamabad'da planlanan görüşmelere katılmayacaklarını açıkladı. Bu görüşmelerde ABD adına Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın yer alması bekleniyordu.
KIRILGAN ATEŞKES VE BÖLGESEL RİSK
Operasyon, 21 Nisan'da süresi dolacak kırılgan ateşkes öncesinde gerçekleşti. Bu durum, zaten sınırlı olan diplomatik alanı daha da daralttı. İran'ın geri çekilmesi, müzakere kanalının fiilen askıya alındığı anlamına geliyor.
Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemi bu noktada kritik. Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'si bu dar geçitten sağlanıyor. Bölgede yaşanacak herhangi bir askeri tırmanış, doğrudan enerji fiyatlarına ve tedarik zincirlerine yansıyacak.
ABD ABLUKASI VE "GÖLGE FİLO" GERÇEĞİ
ABD'nin 13 Nisan'da başlattığı deniz ablukası kapsamında şu ana kadar 25 ticari geminin rotasını değiştirmek zorunda kaldığı açıklandı. Ancak Lloyd's List verileri, İran'a ait "gölge filo" unsurlarının denetimi aşmaya devam ettiğini gösteriyor.
"Gölge filo", genellikle bayrak değiştiren, AIS sinyallerini kapatan veya dolaylı rotalar kullanan tankerlerden oluşuyor. Bu yapı, yaptırımların etkinliğini sınırlayan en kritik faktörlerden biri.
STRATEJİK OKUMA
Bu operasyon birkaç kritik mesaj içeriyor:
* ABD, yaptırımı artık sadece ekonomik değil kinetik (askeri) araçlarla uygulayacağını gösterdi.
* Çin bağlantılı tedarik hatları doğrudan hedef alınabilir hale geldi.
* İran'ın misilleme kapasitesi test ediliyor; ancak doğrudan çatışma eşiği hâlâ kontrollü tutuluyor.
* Hürmüz hattı yeniden küresel jeopolitik riskin merkezine yerleşti.
Bu gelişme, düşük yoğunluklu çatışmadan açık deniz krizine geçişin ilk somut işareti olabilir.
GEMİ ABD'NİN YAPTIRIM LİSTESİNDE
ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) internet sitesine göre "M/T Tifani" isimli gemi "İran petrolü taşıdığı" gerekçesiyle yaptırım altında bulunuyor.
Gemi takip verileri, Tifani'nin salı günü Sri Lanka ve Endonezya arasında Hint Okyanusu'nda petrol taşıdığını gösterdi. Pentagon, Botsvana bayraklı bir gemi olmasına rağmen Tifani'yi "devletsiz" olarak tanımladı. Açıklamada, gemiye Salı günü tam olarak nerede ve hangi saatte el konulduğu belirtilmedi.
Aşağıdaki bölüme haber ile ilgili yorumlarınızı yazabilirsiniz
Kurumsal Üyelerimiz
SEASON İnşaat Tur..
BEKO Ticaret A.Ş.
PASİFİK Lojistik ..
EMRE Denizcilik
UMAR Denizcilik S..
ARTUR Teknesi
CENKER Denizcilik..
STATU Gemi Kirala..
EKŞİOĞLU Denizcil..
MOBİDİK Yatçılık
...
Ana Sayfa
Foto Galeri
ABD'den yaptırımlı gemiye helikopterli baskın!
